Uras, 'Vesayet rejimi'ne karşı destek arıyor

Bazı kesimlerin dile getirdiÄŸi 'Cumhuriyet tehlikede' iddiasına katılmayan Uras, Türkiye'deki mevcut sistemi '12 Eylül rejimi' olarak adlandırıyor ve "Otoriter cumhuriyetin, demokratik bir cumhuriyete dönüÅŸmesi gerek, yani yeni bir rejime ihtiyacımız var." ifadesini kullanıyor. Darbe ortamı oluÅŸturarak ülkeyi istikrarsızlaÅŸtırmaya çalışan illegal yapının, Hrant Dink'ten Danıştay saldırısına kadar bütün provokasyonlarla iliÅŸkili olduÄŸunu vurguluyor. 'Kendisinde Parlamento'nun üstünde bir güç vehmedenlerin yerinin hapishane olduÄŸunu' savunan ÖDP lideri, Türkiye'deki sol zihniyeti de eleÅŸtiriyor: "Sol, özgürlük, eÅŸitlik demek, demokrasiden yana olmak demek. Hem darbecileri destekleyelim hem de solculuk yapalım, böyle bir ÅŸey yok. Bazı parti yöneticilerinin darbe günlüklerinde bahsedilen gizli görüÅŸmelere katılması çok önemli. Sayın Baykal ona buna cevap yetiÅŸtirmek yerine bu darbe toplantılarında kendi vekilleri ne arıyordu, bunun yanıtını versin."

Baykal, darbe toplantılarına katılan vekillerinin hesabını versin
ÖDP Genel BaÅŸkanı Ufuk Uras, darbe planlarının araÅŸtırılması talebiyle TBMM'ye bir önerge vermek istedi. Kapı kapı dolaÅŸtı ama DTP'lilerin dışında, imzasını sonradan çeken bir AKP'li ile bağımsız bir milletvekili ilgi gösterdi. 22 imzalı önergeyi önümüzdeki çarÅŸamba günü Meclis BaÅŸkanlığı'na verecek. Uras, "TBMM üstünde kendine bir güç vehmedenlerin yerinin hapishaneler olması gerektiÄŸine" inanıyor ve vesayet rejimine karşı Meclis'teki bütün partilerin tutum almasını istiyor. Ve diyor ki: "Gruplarından bağımsız, vicdanları kabuk baÄŸlamamış vekillerin Meclis'te bu önergenin öncelikli olarak gündeme getirilerek demokrasinin savunulması konusunda halen ÅŸansları var."

Diyelim ki darbe planlarıyla ilgili araÅŸtırma komisyonu önergesi hemen Meclis gündemine alındı ve faaliyete geçti. Devam eden bir dava varken tanık ve sanıkları nasıl çağıracaksınız?

Yargıya intikal edilen bir konunun araÅŸtırılması olmaz deniyor. Oysa Susurluk'tan Åžemdinli'ye bir dizi mesele yargıya intikal etmiÅŸken Meclis'te araÅŸtırılmıştı. Burada hiçbir sorun yok. Meclis herkesi çağırabilir. Daha önce çaÄŸrıldı. Veli Küçük geldi mi? Teoman Koman geldi mi?

Veli Küçük çaÄŸrılamadı. Herkes öyle biliyor ama davet bile gidemedi ona.

Ama Teoman Koman çaÄŸrılmış ve gelmemiÅŸti. Yani çağırmak da yetmiyor ve bunun bir müeyyidesi olmuyor.

Ama ÅŸimdi tutuklu sanıkların hapisten çıkıp, Meclis'e bilgi vermeleri tuhaf olmaz mı?

Olmaz. Usul açısından bence hiçbir sorun yok.

Buna yargı müsaade eder mi? Tutuklu birinin dava devam ederken bir de gelip Meclis'e konuÅŸması... Ä°ki baÅŸlı bir görüntü olacak.

Bence hiç iki baÅŸlılık yok. Ä°ki ayrı kulvar bu. Biri diÄŸerini ikame etmiyor. Meclis'in kendini de kurumsallaÅŸtırması, meÅŸruiyetini pekiÅŸtirmesi açısından, ben bütün bunların çok simgesel önemi olduÄŸunu düÅŸünüyorum. Hızlandırıcı ve çabuklaÅŸtırıcı bir yanı olabilir. En azından deneriz. Hiçbir ÅŸey yapmamaktan iyidir. Meclis burada bir irade ortaya koyarsa, at izinin it izine karıştığı ortamı netleÅŸtirme imkanı doÄŸar.

Önergeye imza vermeyen partilerin komisyondaki tavrı ne olur?

Bu, bir tür samimiyet ve cesaret testi oldu. Teker teker bir demokrasi sınavına giriyoruz. Vekiller bakalım kendi hukukunu, kendi meÅŸruiyetini kararlılıkla savunacak mı? Bence savunması gerek. Aksini düÅŸünmek istemiyorum. Gruplarından bağımsız, vicdanları kabuk baÄŸlamamış milletvekillerinin çarÅŸambaya kadar hâlâ ÅŸansları var.

Önergenizi desteklemeyen AKP'nin, MHP'nin ve CHP'nin ÅŸu ana kadar bu testten çaktığını mı düÅŸünüyorsunuz?

Ama her sınavın bir ikmali vardır. Bu da öyle bir ÅŸey olacak zaten. Ä°kmal sınavları sonbahara doÄŸru olur ya, sonbahara doÄŸru çalışırlarsa ikmalden geçerler.

AKP dışındaki partiler neden Ergenekon soruÅŸturmasına karşı çıktılar?

Tek başına Alper GörmüÅŸ'ün yayınladığı günlüklere baktığınızda bile çok ciddi bir darbe teÅŸebbüsü olduÄŸunu görüyorsunuz. Bazı siyasetçilerin bu kadar tepki göstermesi sebepsiz deÄŸil. Bazı siyasi partilerin yöneticilerinin günlüklerde bahsedilen gizli görüÅŸmelere katılması çok önemli. Sayın Baykal ona buna cevap yetiÅŸtirmek yerine mesela bu darbe toplantılarında kendi vekilleri ne arıyordu? Bunun yanıtını kamuoyuna vermesi gerekmiyor mu?

Darbeciler aynı zamanda Ergenekon'un üyeleri mi?

Ben bir iç baÄŸlantı olduÄŸunu düÅŸünüyorum. Niye yasadışı bir gladyo örgütlenmesi iÅŸin içine girer? Darbe ortamını saÄŸlamak, ülkeyi destabilize etmek için. O yüzden hem mantıksal baÄŸ var, hem o günlüklere baktığınızda da bir iç içe geçme halini görüyorsunuz. O ortam saÄŸlandığında Orhan Pamuk davasından Hrant Dink davasına, Malatya katliamı, Danıştay saldırısına deÄŸin, bütün provokasyonlarda bunu çok açık, ÅŸahıs ÅŸahıs görüyorsunuz.

SöylendiÄŸine göre bu örgütün "bir numara" denilen bir tepe yöneticisi var. Oraya kadar gidilebilir mi?

Bu biraz kamuoyu desteÄŸi ve politik kararlılığa baÄŸlı. O yüzden AKP'nin mesela bu araÅŸtırma önergesinde eli titrek davranması çok olumsuz bir gösterge. Yani böyle bir ÅŸeye baÅŸta AKP olmak üzere, Parlamento'daki bütün partiler destek vermeyecekler de neye destek verecekler? AKP bu konjonktürde "Başımızda yeterince dert var ÅŸimdi bununla uÄŸraÅŸmayalım" gibi düÅŸündü. Bu bir ilkeler bütünü. Konjonktüre baÄŸlı demokrasi savunulamaz. Biz de mahallenin delisi deÄŸiliz. Diyoruz ki bunu herkes sorgulasın çünkü bunun faturası topluma çıkıyor.

CHP'nin darbecilerle paralel durması solla ne ölçüde baÄŸdaşıyor?

Sol demek özgürlükçülük demek, eÅŸitlikçilik demek, demokrasiden yana olmak demek. Hem darbecileri destekleyelim hem de solculuk yapalım diye bir ÅŸey yok dünyada.

Birgün'ü daha çok ÖDP'ye oy verenler mi okur?

Evet yani bilmiyorum.

"Yiyin birbirinizi" manşetini nasıl değerlendirdiniz?

Tabii ki bu doÄŸru bir manÅŸet deÄŸil. Rejim krizini demokrasi ile aÅŸmak gibi derdiniz olmalı. "Yiyin birbirinizi" dediÄŸinizde, filler tepiÅŸtiÄŸinde altta çimenler eziliyor. Bu hesaplaÅŸma bizim açımızdan önemli, seyirci kalamayız. Sol her halükarda koÅŸulsuz demokrasiyi savunmak durumunda.

ÖDP içinde de var ama ulusalcı bir damar, "nerden çıktı bu darbe?" diyen bir kanat.

Kanat demeyelim de solda milliyetçi bir taban olagelmiÅŸtir.

Milliyetçi mi, ulusalcı mı?

Hıyara salatalık demek, fark etmiyor sonuç itibarıyla.

Hıyarla salatalık arasındaki farkı ciddiye almak lazım aslında.

Ne derseniz deyin yani. Etimolojik bir tartışma yapmıyoruz burada.

Peki ÖDP içindeki bu grup niye ulusalcılarla ittifak yapıyor?

Bu çok somut bir ittifak deÄŸil. Böyle bir eÄŸilim olabilir solda. Solun ihtiyacı siyasi rönesans. Siyasette kendisiyle yetinenler bir tarafta, kendisini yenileyenler bir tarafta. Bu milliyetçilik dediÄŸimiz ÅŸey, adına ister ulusalcılık deyin, küreselleÅŸmeye karşı aslında negatif bir tepki. Halbuki küreselleÅŸmeyi aÅŸmaktan yana olan bir evrensel sol var. Avrupa sosyal forumunu yapıyor, dünya sosyal forumunu yapıyor. KüreselleÅŸme öncesine isteseniz de dönemezsiniz. Yanlış ilaç nasıl hastayı öldürürse, yanlış politik tahliller de karşınızdakini güçlendirir.

Siz kendi partiniz içinde bunlarla da mücadele ediyor musunuz?

Eee tabii etmez miyiz? Bizim bir yandan solu yeniden formatlamamız söz konusu. DiÄŸer yandan da Türkiye'nin yeniden yapılanmasında solun ihtiyaç olduÄŸunu göstermemiz gerekiyor. Solun vizyonunu deÄŸiÅŸtirerek ancak, Türkiye'nin yeniden yapılanmasında inisiyatif sahibi oluruz.

Dolayısıyla siz hem Meclis'te partinizi temsil eden tek kiÅŸi olmanızdan hem de kendi partiniz içindeki hıyar ya da salatalıklardan dolayı, bir yalnız adam mısınız?

Ben 82 bin oy aldım. Ayrıca Türkiye genelindeki toplumsal muhalefet örgütlerinin desteÄŸini aldım. Bu anlamda çok yalnız olduÄŸum söylenemez. Parti içinde genel baÅŸkan seçildiÄŸime göre çoÄŸunluÄŸun oyunu aldım. Siyaset bir mücadele süreci ve biz bir ÅŸekilde miadı dolmuÅŸ zihniyetlerle Türkiye'nin geleceÄŸini ÅŸekillendiremeyeceÄŸimizi bilerek solu yenileme konusunda, aslında güçlü ve yeni bir ortak irade oluÅŸturmak konusunda kararlıyız. Birinci bölgede bunu yaptık. Sosyal demokratlar destekledi, sosyalistler destekledi, Aleviler, Kürtler, bireysel inisiyatifler destekledi... Bunu Türkiye modeli haline getirmeye çalışıyoruz.

Solun bu darbe severliÄŸi nereden geliyor?

Tam tersine. Yıllardan beri cezaevinde olup da kendi celladınıza niye âşık olacaksınız ki? Darbelerin en büyük maÄŸduru sol olmuÅŸ. Bir toplumsal hafıza problemi yoksa, solcu bir insanın darbecileri desteklemesi söz konusu olamaz. Oluyorsa sol deÄŸildir.

Peki solu kim temsil ediyor?

Ä°ÅŸte ÅŸu anda söyleÅŸi yapıyorsunuz. Kitlesel hareketlere dayanan bir sol, sol olabilir. Mesela sosyal güvenlik yasa tasarısına karşı bir kitle hareketinin olması bizi çok umutlandırmıştı. Hemen AKP'ye yönelik kapatma davası ile ortam deÄŸiÅŸti. Solda hep bir Süpermen aranıyor. Bir dünyevi Mehdi gelecek ve sorunları çözecek! Böyle bir ÅŸey yok.

Madem solu siz temsil ediyorsunuz, neden ÖDP bir cazibe merkezi oluÅŸturamıyor?

Çünkü ben birinci bölgede sol ortak adayı olarak ortaya çıktım. Sadece ÖDP deÄŸil, o yüzden ÖDP'yi de dönüÅŸtürerek, ÖDP'yi de aÅŸan ortak bir politik bir zemin yaratmamız gerek. Ä°ÅŸte yerel seçimler, hemen her yerde sol ortak adaydır. Ama ön seçim yaparak... Yani Deniz Bey'in iki dudağı arasında ya da RahÅŸan Hanım'ın ya da Zeki Sezer'in adayları yukarıdan aÅŸağıya belirlemesi deÄŸil. Her yerde mahallelere sandık koyup, her bölgenin kendi adayını kendisinin seçmesi. Sol budur iÅŸte.

Siz bunları yaptınız da CHP'ye bir alternatif oluşturabildiniz mi?

Küçük baÅŸarılar büyük baÅŸarıların baÅŸlangıcıdır. Türkiye'yi 21. yüzyıla taşıyacak güçler; daha çok demokrasi, daha çok özgürlük isteyecek güçler olacak. Ä°stibdatçı, otoriter sol dünyasından gerçek sol çıkmaz. AKP iÅŸte anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi yapmıyor. "Biz daha çok demokrasi, daha çok özgürlük ve sosyal politikalar istiyoruz" diyen bir sol, soldur.

DoÄŸu Perinçek'i nereye koyuyorsunuz bu çizgide?

Sol olarak görmek mümkün deÄŸil, çok otoriter ve milliyetçi hatta. Tutuklamalar 21 Mart'ta oldu. Sayı mistisizmine inanır mısınız bilmiyorum, 21 Mart, 12 Mart ile 9 Mart'ın toplamı. Bu kızıl elmacılık dediÄŸimiz ÅŸey de 9 Mart ile 12 Mart'ın toplamıdır. O zihniyet dünyasında böyle bir yönelim hep olmuÅŸtur. Krizin aslında tek çözümü halkın iradesidir. Halka dayanmayan çözümler çözüm deÄŸildir. Bunu solun amentüsü olarak kabul etmek lazım.

Ama şunu da kabul etmek lazım ki, bu millet solu sevmiyor kardeşim. Oy potansiyeli ortada.

Sol diye anlatılan ÅŸeyi belki sevmedi. Sol adına Türkiye'de yapılanlar benim de zaman zaman tüylerimi diken diken ediyor. Bizim açımızdan sol, koÅŸulsuz demokrasiyi savunmak, ahlaklı ve adil bir dünyadan yana olmak ve kendi içinde demokrasiyi uygulayamayanların kendi dışında demokrasiyi uygulayamayacağını bilmek demek. Nasıl ölü balıklar akıntıya kapılıp giderse, bu krizden ancak özgürlükçü siyaset ile, siyasette yeni bir odak yaratarak, Baykal mahkumlarını bu mahkumiyetten kurtaracak yeni bir ortak irade, bir vicdan hareketi yaratarak çıkabiliriz. Hedefimizi adım adım gerçekleÅŸtirmeye çalışıyoruz. Åžu kapatma davası netleÅŸsin, ona göre siyasette yeni bir yapılanmanın adımlarını öreceÄŸiz.

Sahi mi? Nasıl?

Bütün sol TÄ°P'ten çıktı ya, TÄ°P'e geri dönüÅŸ gibi yeni bir kurulu irade oluÅŸturmaya çalışıyoruz. Bunun zamanlaması önemli ve ÅŸimdi memleketin genel fotoÄŸrafını görmemiz gerek.

Cumhuriyet deÄŸil, 12 Eylül rejimi tehlike altında!

Peki, Cumhuriyet rejimi tehlikede mi?

Cumhuriyet rejimi dediÄŸinizde sanki bu ülkede 12 Eylül darbesi olmamış gibi bir tespit yapıyorsunuz. Halbuki rejim 12 Eylül rejimidir. 12 Eylül rejiminin, otoriter olan cumhuriyetin demokratik olan bir cumhuriyete dönüÅŸmesi gerek, yani yeni bir rejime ihtiyacımız var. Biz Türkiye'nin her yerinde AKP'ye karşı en yoÄŸun eylemler yapan parti olarak, kapatılma davasına karşı çıktık. AKP ile demokrasi içerisinde mücadele edilmesinden yana olduÄŸumuzu söyledik. Devlet refleksi dediÄŸimiz, devletin hükümete talip olma halinde bir gariplik var. Dünyanın her yerinde hükümetler devlet yönetimine talip olur, devlet hükümete sahip olmaz.

NURÄ°YE AKMAN-ZAMAN