Araç sahiplerinin muayene kabusu

Muayene istasyonlarında yılbaşında başlayan yeni dönem, araç sahipleri için kâbus oldu. 'Özel' muayeneyi geçemeyen araçlar için çözüm ise başka iller.

Daha önce yapılan muayenelerde otomobiller kabaca kontrol edilirken, ÅŸimdi boyadaki çiziklerin bile kusur sayılması araç sahiplerini zor durumda bıraktı. 

UlaÅŸtırma Bakanlığı Kara UlaÅŸtırması Genel MüdürlüÄŸü'nün verilerine göre, Anadolu'da muayeneye giren araçların yüzde 47'si sınıfı geçemedi. Bu araçların sahipleri, eksiklikleri gidermek yerine eski usul muayene yapılan illerin yolunu tutuyor.

Araç muayenesinde yeni dönem, Ocak 2008'de baÅŸladı. ÖzelleÅŸtirmeye çıkarılan 81 ildeki istasyonları Akfen-DoÄŸuÅŸ-TüvSüd ortaklığı ile kurulan TüvTurk Ortak GiriÅŸim Grubu kazandı. Ä°lk istasyonunu Elazığ'da açan ÅŸirket, bazı bölgelerde ise yerel ortaklıklarla araç muayenelerini yapıyor. TüvTurk, halen 17 ilde 33 ÅŸubesiyle hizmet veriyor. Firmanın 81 il ve 855 ilçedeki araç muayene istasyonlarını 15 Åžubat 2009 tarihine kadar devralması gerekiyor. Devir iÅŸlemleri tamamlandığında, 189 sabit ve 80 gezici toplam 269 istasyon ve 537 kanalda araç muayene hizmeti verilecek. Kara UlaÅŸtırması Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Nesip KemaloÄŸlu, 4 Temmuz 2008'e kadar 98 bin 441 aracın muayeneye tâbi tutulduÄŸunu, bunların yüzde 47'sinin muayeneden geçemediÄŸini söyledi.

Ä°zmir'de Akça Holding iÅŸtiraki Aktur ile kurduÄŸu sekiz istasyonla 1 Temmuz 2008'den itibaren araç muayene iÅŸini devralan TüvTurk'un ilk dört günlük verilerine göre, Ä°zmir'de araçların yüzde 25'i, ilk defa girdikleri muayeneyi geçemedi. Yeni sistem, araçları adeta check-uptan geçiriyor. Her araç mekanik, optik, elektronik cihazlarla fren, direksiyon, gürültü, gaz kaçağı, egzoz gazı, lastik diÅŸi derinliÄŸi gibi 100'e yakın noktadan kontrol ediliyor. Tepeden tırnaÄŸa gözden geçirilerek, varsa eksikliklerin giderilmesi için sahibine teslim ediliyor. Aracın eksiklerini gidermeyenlere, muayene vizesi verilmiyor. Yeni muayene istasyonlarında araçların hafif, ağır ve emniyetsiz olmak üzere toplam 936 kusuruna bakılıyor. Muayeneye giren araçların kayıtları, otomatik olarak Kara UlaÅŸtırması Genel MüdürlüÄŸü'nün bilgisayarlarına iÅŸleniyor. Araçların eksikleri not alınıp bir ay içinde tamamlayıp gelmesi isteniyor. Bu süreyi aÅŸanların ise muayene ücretini yeniden ödemeleri gerekiyor. Ancak görevliler eksikliÄŸin giderilmediÄŸini düÅŸünmesi halinde 3. kez müracaatta yeniden ücret alınıyor. Hafif kusur kapsamına giren araçlar için herhangi bir yaptırım yok. Sadece sürücüye bilgi veriliyor.

Sıkı kontroller altında muayenesini yapanların anlatımları, muayeneye gidecek olanların gözünü korkuttu. Aracının muayeneden geçemeyeceÄŸini düÅŸünenler ve kusurlu bulunan araçların sahipleri vize için, devir iÅŸleminin yapılmadığı illere yöneliyor. Muayene için baÅŸka ile gidenlerden biri de E.A. 35 plakalı aracı için Makine Mühendisleri Odası Ä°zmir Åžubesi'nin ÇiÄŸli'deki istasyonuna LPG sızdırmazlık raporu için giden E.A., muayene için KuÅŸadası'nı tercih ettiÄŸini belirtiyor. E.A., "ArkadaÅŸlardan duydum, burada çok inceliyorlar. Benim aracım eski model. KuÅŸadası'na gidip orada muayene yaptırdım. Ä°ki yıl kafam rahat." diyor.

'Evraklarımı geri vermiyorlar'

Oto tamircisi Atilla Akgül ise 1992 model aracına vize için gittiÄŸi TüvTurk istasyonunun kapısından dönmüÅŸ. Ä°ÅŸlemleri baÅŸlatmadan önce bir süre muayeneye giren araçların durumunu kontrol ettiÄŸini ifade eden Akgül, "ÇoÄŸu 2000 modelin üzerindeki 40 civarında araçtan sadece 8-10 tanesi vize alınca gözüm korktu. Son model arabalar bile vize alamayınca 'benimkine kesin kusur bulurlar' diye harcı yatırmaktan vazgeçip Manisa'ya gittim." diye konuÅŸuyor. TüvTurk'un ÇiÄŸli'deki istasyonunda, far ayarı baÅŸta olmak üzere aracı yaklaşık 10 büyük kusur sebebiyle muayeneyi geçemeyen A.Y. ise, "Muayeneye baÅŸka yerde gireceÄŸim." diyerek evraklarını geri istedi. Muayene ücreti için gecikme faiziyle birlikte 140 yeni lira ödeyen A.Y.'ye istasyon yetkilileri, Kara UlaÅŸtırması Genel MüdürlüÄŸü'nün sistemine girdiÄŸi için muayene ücreti ve evrakları geri veremeyeceklerini bildirdi. Paradan vazgeçtiÄŸini belirten A.Y., 'Vergi borcu yoktur' belgesiyle 25 YTL'ye çıkardığı LPG sızdırmazlık raporunu istedi. "Bu belge olmadan iÅŸlemleri baÅŸlatamıyoruz. Sizden aldığımız belgeleri UlaÅŸtırma Bakanlığı'na gönderiyoruz. O belgeyi verirsek, eksik evrakla iÅŸlem baÅŸlatmış oluruz ve soruÅŸturma geçiririz." denilerek talebi reddedildi. Israra raÄŸmen evraklarını alamayan Y., ruhsatıyla istasyondan ayrıldı ve muayeneye baÅŸka ilde gireceÄŸini belirtti.

TekirdaÄŸlı Recep Darı ise "Aracın paslı olup olmadığına bakmak için tornavida ile çamurluklara vuruluyor." diyerek rahatsızlığını dile getiriyor. Denizli'den aracını Burdur'a götüren Mehmet Ali Pelit yaÅŸadıklarını, "Denizli'de herkes vize almanın sıkıntısını yaşıyor. Arkadaşımın yeni model bir arabası vardı, 3 kez gitti geldi yaptıramadı. Hâlâ uÄŸraşıyor yaptırmak için. Ben bunu da duyunca hiç uÄŸraÅŸmadım. Direkt gidip Burdur'dan aldım." sözleriyle dile getiriyor.

Araçların adeta röntgeni çekiliyor

Yeni muayene sistemi, araçlar için adeta bir check-up niteliÄŸini taşıyor. Bilgisayar ortamında mekanik, optik, elektronik cihazlarla tepeden tırnaÄŸa kontrolden geçirilen araçlar fren, direksiyon, gürültü, gaz kaçağı, egzoz gazı, lastik diÅŸi derinliÄŸi gibi 100'e yakın farklı noktadan inceleniyor. Hafif, ağır ve emniyetsiz olmak üzere toplam 936 kusur bulunuyor. Ä°stasyonlardaki her muayene otomatik olarak Kara UlaÅŸtırması Genel MüdürlüÄŸü'nün bilgisayarlarına iÅŸleniyor. Kusur tespit edilen araçlar için anında iÅŸlem yapılıyor. Listede 552 hafif, 369 ağır ile 15 adet 'emniyetsiz' baÅŸlığıyla kusur yer alıyor. Hafif kusur kapsamına giren araçlar için herhangi bir yaptırım yok. Sadece sürücünün aracındaki kusurla ilgili bilgilendirilmesi amaçlanıyor.

Zaman / Ali Rıza Karasu, Mustafa Yüksel'in haberi