İki çocuklu sigortalı kadınlar, emeklilik için geçmişe dönük 4 yıl sigortalı sayılacak

SAMSUN - Samsun'da G.A. isimli bir kadının sigorta primlerinde geçmişe yönelik borçlanma talebi olup olmayacağını araştırmak için giriştiği hukuk mücadelesi 'devrim' niteliğinde bir kararla sonuçlandı. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, geçmişte doğum yapmış sigortalı kadınlara doğumları nedeniyle sigortalı hizmet süresi alma ve sigorta başlangıç tarihlerini de borçlanılan süre kadar geçmişe götürme hakkı tanıdı. Bu durumda, 2 doğum yapan tüm kadınlara 4 yıl erken emekli olma hakkı sağlanmış oldu.

Dava Türkiye'de bu konuda açılan ilk dava olurken, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin kararı da ilk olma özelliği taşıyor. Karar SGK tarihinde 'devrim' olarak nitelendirildi. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) 5510 sayılı yasanın 41. maddesi gereğince, 8 Mayıs 2008'den önce doğum yapmış olan kadınların da doğum borçlanmasından yararlanabilecekleri ve hatta doğumları sırasında sigortalı olmayanların da bu haktan istifade edebilecekleri yönünde karar çıktı.

Türkiye'de 2 doğum yapan bütün kadınları yakından ilgilendiren dava, Samsun'da açıldı. G.A. isimli bir kadının geçmişe yönelik borçlanma talebi olup olmayacağını araştırmak için vekil tayin ettiği Samsun Barosu avukatlarından Av. F. Cem Şenocak, ilginç bir tespiti ortaya çıkardı. Şenocak, bir sigortalı kadının doğum nedeni ile 5510 sayılı yasa gereğince geçmişe dönük borçlanma yapmak istemesi ve SGK tarafından bu talebinin kabul edilmediğini beyan etmesi üzerine harekete geçti. Av.Şenocak, SGK'ya yazılı başvuruda bulundu. Kabul edilmeyince Samsun 2. İş Mahkeme'sine dava açtı. Daha sonra da Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 'içtihat hüviyeti taşıyor' yönünde karar verdi. Şenocak, bu kararın sigorta kapsamında Türkiye'de bir devrim niteliği taşıdığını söyledi.

Buna göre, Yargıtay 10.Hukuk Dairesi'nin 25 Şubat 2010 tarihli içtihadı ile kadınlara emeklilik yolunda hak tanıyan karar uygulamaya konuldu. İlgili yasanın 4. maddesi kapsamında sigortalı olan bir kadın, iki doğumu ile sınırlı olmak şartı ile her bir doğumundan sonraki 2 yıllık süreyi geçmişe yönelik olarak borçlanabilecek ve borçlandığı bu sürelerde sigortalı sayılacak. İkiden fazla doğum yapmış olan bir kadın da ancak iki doğumu için bu haktan yararlanabilecek. Bir kadının doğum borçlanması hakkından yararlanabilmesi için doğumlarından önceki tarihlerde sigorta kapsamına girme zorunluluğu aranmayacak. Doğumlarından sonraki tarihlerde sigorta kapsamına girmiş bir kadın da çok rahat geçmişe yönelik doğum borçlanması yapabilecek.

Ancak sigortalı kadının bu haktan yararlanabilmesi için doğan çocuğun, sigortalı olarak borçlanması istenen 2 yıllık sürede sağ olması gerekiyor. Bu şart, sigortalı kadının doğumundan sonraki 2 yıl boyunca çocuğu ile ilgilenmesini sağlamayı amaçlıyor. Çocuğun vefatı halinde anılan yasal düzenleme ile getirilen hakkın varlık sebebi de ortadan kalkmış olacak.

YASA, AKTİF SİGORTA ZORUNLULUĞU GETİRMİYOR

Bir kadının doğum borçlanması hakkından yararlanabilmesi için borçlanma konusu doğumlarından önceki tarihlerde sigorta kapsamına girmiş olması zorunluluğu getirmiyor. Borçlanma konusu doğumlarından sonraki tarihlerde sigorta kapsamına girmiş olan bir kadın da geçmişe yönelik doğum borçlanması yapabilecek.

5510 sayılı yasanın 4. maddesi gereği sigorta kapsamına giren bütün kadınlar en fazla 2 doğumları nedeniyle geçmişe yönelik doğum borçlanması yapma hakkı elde etmiş olacak. Bir dönem sigortalı olan, ancak sonraki tarihlerde sigorta kapsamından çıkan ve borçlanma talebinde bulunulan tarih itibari ile sigortalı olmayan bir kadın da doğum borçlanması yapabilecek. Önemli olan; doğum borçlanması yapmak isteyen kadının bir şekilde sigorta başlangıcı yaptırmış olması gerekiyor.

Av. Fevzi Cem Şenocak, 5510 sayılı yasanın 41.maddesi ile kadınlara tanınan bu hakkın kısmen de olsa benzerinin uzun yıllardır askerlik borçlanması için erkeklere tanındığını hatırlattı. Tek farkın askerlik borçlanması yapan erkeğin sigortalılık başlangıcının borçlanılan süre kadar geçmişe çekilmemesi, doğum borçlanması yapan kadının sigorta başlangıcının ise borçlandığı süre kadar geçmişe çekilmesi olduğunu kaydetti.

Şenocak, asli görevi çocuklarını sağlıklı, vatana ve millete faydalı bireyler olarak yetiştirmek olan kadınlara tanınmış bu hakkın, fazla görülmemesi ve bu haktan istifade etmek isteyen kadınlara uygulamada zorluk çıkartılmaması gerektiğini vurguladı.